Lazer düşünen hastaların en sık sorduğu soru şu: "Bana lazer yapılır mı?" Hemen arkasından gelen ve bence daha önemli olan soru ise şu: "Yapılmazsa neden?" İyi bir cerrah önce kimin aday olmadığını söyler. Çünkü lazerde alınan doku geri gelmez; ameliyattan önce "şimdilik değil" demek, sonradan telafisi güç bir durumla karşılaşmaktan çok daha iyidir.
Cevabı baştan vereyim: lazer her göze uygun değil. Ama "yapılmaz" kararı çoğu zaman tek bir bulguya bağlıdır; o bulgunun bir adı, ölçülebilen bir sınırı ve çoğunlukla bir alternatifi vardır. Lazer öncesi yaptığım ölçüm ve muayene dizisine aday değerlendirmesi diyorum. Bu sayfa sizi korkutmak için değil, muayeneye hangi soruyla gideceğinizi bilmeniz için yazıldı.
Kısa cevap: sekiz durum ve her birinde ne yapılıyor
Aşağıdaki tablo, ameliyatı erteleten ya da yöntemi değiştiren sekiz durumu özetliyor. Ayrıntıları sırayla anlatıyorum. Üç yöntemi yan yana görmek isterseniz LASIK, SMILE ve PRK'yi karşılaştırın.
| Durum | Neden engel | Neye bakılır | Genellikle gündeme gelen yol |
|---|---|---|---|
| İnce ya da yetersiz kalacak kornea | Ameliyattan sonra geride kalan doku yetersiz olabilir | En ince nokta kalınlığı, kalan doku, değişen doku oranı | Yüzey ablasyonu (PRK) ya da göz içi lens |
| Şüpheli topografi | Normal görünen gözde bile zayıflama eğilimi olabilir | Kornea haritası, zaman içinde tekrar | Önce şüphe netleştirilir; tanı varsa lazer değil, keratokonus tedavisi |
| Belirgin kuru göz | Ölçümler yanıltıcı çıkabilir, iyileşme dönemi zorlaşır | Göz yüzeyi muayenesi, gözyaşı testleri (eşik muayenede belirlenir) | Önce yüzey tedavisi, sonra ölçümün tekrarı |
| Kararsız numara | Ameliyat, değişmekte olan bir hedefe yapılmış olur | Eski reçeteler, tekrarlanan ölçümler | Beklemek; gözlük ya da lens |
| Numara, yöntemin düzeltebildiği aralığın dışında | Aralık yönteme ve korneaya göre değişir | Numara, kornea yapısı, yöntem | Başka yöntem ya da göz içi lens |
| Gebelik ve emzirme | Bu dönemde numara ve kornea ölçümleri değişebilir | Dönem öyküsü | Erteleme |
| Bazı göz ve genel sağlık hastalıkları | Aktif iltihap iyileşmeden işlem yapılmaz; sistemik hastalıkta durum göreceli | Genel göz muayenesi, hastalığın kontrol durumu | Kontrol altına alındıktan sonra yeniden değerlendirme |
| Gerçekçi olmayan beklenti | Beklenti ile ulaşılabilir sonuç örtüşmez | Muayenede beklentilerin konuşulması | Beklentinin yeniden çerçevelenmesi; gerekirse gözlük ya da lens |
"Uygun değilsiniz" cümlesi çoğu zaman "asla" değil, "şimdilik bu yöntemle değil" demektir. Bir yerde bu cümleyi duyduysanız hangi ölçümün sınırının kararı verdiğini sorun. Cevap kalınlık, harita, gözyaşı ya da numaranın oturmaması olabilir; her biri farklı bir yol gösterir. Cevap açık değilse ikinci görüş istemek için sağlam bir nedeniniz var.
Cerrah neden önce "aday olmayanı" arar? (aday değerlendirmesi nasıl yapılır)
Tek bir "iyi/kötü" sayı yoktur; ölçümler birlikte okunur
Lazer sonrası kornea ektazisi (korneanın zamanla incelip öne doğru bombeleşmesi) için literatürde sayılan risk faktörleri bir liste halinde: topografik ve benzeri haritalama bulguları, genç yaş, ince kornea, ameliyat sonrası ince kalan doku, yüksek miyopi ve yüksek değişen doku oranı.[1] Listenin tek bir maddesi karar verdirmez; maddeler birbirini tamamlar. Bu yüzden kalınlığı iyi ama haritası şüpheli bir kornea beni, daha ince ama düzenli bir korneadan çok düşündürebilir.
Muayene günü ne beklemeli?
Muayenede göz bebeği damlayla genişletilir, gerçek numaranız ölçülür, retina incelenir. Kornea haritası, kalınlık ve gözyaşı değerlendirmesi eklenir. Eski gözlük reçetelerinizi getirmeniz numaranızın seyrini görmemi sağlar. Kontakt lens kullanıyorsanız ölçümden önce lensi ne kadar süre çıkaracağınızı mutlaka sorun; lens kornea şeklini geçici olarak değiştirebilir. Rakamları kendi başınıza hesaplamak istemezseniz numaranız ve kornea kalınlığınızla ücretsiz ön değerlendirme yapın.
1. İnce kornea ya da işlemden sonra yetersiz kalacak doku
Kalınlık tek başına değil: kalan doku ve değişen doku oranı
İki kavramı bilmeniz işinizi kolaylaştırır. Kalan stroma yatağı (RSB), işlemden sonra korneanın taşıyıcı katmanında geride kalan kalınlıktır. Değişen doku oranı (PTA), kapak kalınlığı ile lazerle alınan doku derinliğinin toplamının, ameliyat öncesi merkezi kornea kalınlığına oranıdır. LASIK taramasında kalan doku için geleneksel ölçüt 250 mikronun altıydı.[2] Santhiago ve arkadaşları, ameliyat öncesi haritası normal olduğu halde LASIK sonrası ektazi gelişen 30 göz ile 174 kontrol gözünü karşılaştırdı: ektazi grubunda PTA 40 ve üzeri olan göz oranı %97, kalan doku 300 mikron ve altı olan göz oranı %57 idi; PTA 40 ve üzeri için olasılık oranı 223, kalan doku 300 mikron ve altı için 74 bulundu.[3] Bu çalışmaların ikisi de LASIK gözlerinde yapıldı.
Literatürdeki sınırlar ve benim uyguladığım sınır
Benim uyguladığım değişen doku oranı sınırı %40'ın altıdır; yukarıdaki çalışmayla aynı yönde. En ince noktada kornea kalınlığı için aradığım alt sınır 480 mikrondur; bu benim klinik kuralım, bu sayı için gösterebileceğim tek bir yayın yok ve öyle sunuyorum. Bu sınırı SMILE Pro, LASIK ve No Touch için aynı uyguluyorum. Kalan doku için literatürde LASIK'te geleneksel olarak 250 mikron anılıyor; çalışmalarda 300 mikron ve altı da risk işareti olarak öne çıkıyor. Ben bilerek daha temkinli davranıyorum: ameliyattan sonra kalan stroma yatağı için sınırım LASIK'te 300 mikron, yüzeyden yapılan No Touch (PRK) tedavisinde epitel hariç 350 mikron (benim uyguladığım). PRK için literatürde kabul görmüş tek bir kalan doku sayısı bulamadım; 350 mikron benim klinik kuralım. SMILE'a özgü eşiklerimi bu sayfada tekrarlamıyorum: SMILE yönteminde benim uyguladığım kornea kalınlığı ve doku eşikleri ayrı bir sayfada kaynaklarıyla yazılı.
Alternatif: yüzey ablasyonu ya da göz içi lens
Kornea sınırdaysa, dokunun ön yüzeyinden çalışılan PRK gündeme gelebilir. Ortalama kornea kalınlığı 500 mikronun altında olan hastalarda PRK ve transPRK'yi inceleyen bir meta-analizde 10 çalışmadan 946 göz değerlendirildi ve hiçbir çalışmada ameliyat sonrası ektazi bildirilmedi. Yazarlar ise güç analizinin ve izlem süresinin net bir hüküm için yetersiz olduğunu belirtiyor; çalışmaların hepsi olgu serisi. Yazarların olumlu yorumu, başka göz hastalığı ya da topografik bozukluğu olmayan, miyopi ve astigmatlı gözler için geçerli.[4] PRK'nin iyileşmesi lamellar yöntemlere göre daha yavaştır; bunu kararın parçası olarak konuşuyorum. Ayrıca numara yüksekse ya da kornea lazere elvermiyorsa göz içi lens seçeneği var; onun da kendi ret nedenleri ve kalıcı takibi olduğu için ayrı bir yazıda anlattım.
Kornea kalınlığınızı öğrendiyseniz "ameliyattan sonra geride kaç mikron kalacak ve değişen doku oranım kaç?" diye de sorun. İki rakam birlikte, tek başına kalınlıktan daha çok şey anlatır.
2. Topografide şüphe: subklinik keratokonus ve ektazi riski
Normal görünen kornea bile neden önemli olabilir?
Subklinik keratokonus, hastalığın henüz belirgin olmadığı ama haritada erken işaretlerin görülebildiği durumdur. Bu işaretlerin yokluğu da riski tümüyle sıfırlamaz: yukarıda andığım çalışmada ektazi gelişen 30 gözün hepsinde ameliyat öncesi Placido tabanlı topografi normaldi.[3] Sıklığa gelince, belirlenebilir bir risk faktörü olmayan gözlerde bildirilen ektazi oranları PRK'de 100.000 gözde 20, LASIK'te 90, SMILE'da 11 olarak hesaplanmış; LASIK'te oran PRK'ninkinin 4,5 katı bulunmuş. Yazarlar, SMILE'da bildirilen vaka sayısının zamanla bir sorun haline gelebileceğini ve keratokonusun bir spektrum olduğunu da ekliyor.[5] Hindistan'daki yüksek hacimli bir merkezde 6.619 SMILE gözünün 10'unda ektazi gelişmiş (%0,15); bunların 2'sinde harita normal, 8'inde sınırdaydı.[6] Rakamlar küçük, ama sıfır değil; haritaya bu kadar dikkatle bakmamın nedeni bu.
Ektazi risk skoru neleri hesaba katar?
Randleman ve arkadaşlarının doğruladığı Ektazi Risk Skoru; topografik örüntü, tahmini kalan doku kalınlığı, yaş, ameliyat öncesi kornea kalınlığı ve gözlük numarası (sferik eşdeğer) bileşenlerine ağırlıklı puan verir. LASIK sonrası ektazi gelişen 50 gözün 46'sı (%92) yüksek riskli olarak doğru sınıflanmış, ektazi gelişmeyen 50 kontrol gözünün 3'ü (%6) yanlış biçimde yüksek riskli sayılmış. Geleneksel ölçütlerle (anormal topografi ya da 250 mikronun altında kalan doku) yüksek riskli bulunan göz oranı ise %50 idi.[2] Skor güçlü bir yardımcı; ama geriye dönük bir vaka-kontrol çalışması ve LASIK için geliştirilmiş. Hastaya bir puan okumak yerine, hangi bileşenin sizi sınıra getirdiğini anlatmayı tercih ederim.
Göz ovuşturma ve aile öyküsü neden sorulur?
Ektazi derlemeleri, genetik yatkınlığı ve göz ovuşturma gibi çevresel etkenleri risk faktörleri arasında sayıyor.[7][1] Muayenede göz ovuşturma alışkanlığınızı ve ailede keratokonus öyküsünü sormamın nedeni bu.
Alternatif: önce şüpheyi netleştirmek
Haritada şüphe varsa ilk adım ameliyat değil, şüphenin netleştirilmesidir. Keratokonus tanısı konursa amaç lazerle numara almak olmaz; hastalığı durdurmak ve gerekirse korneayı şekillendirmek gerekir. Keratokonusta durdurma ve şekillendirme seçenekleri ayrı bir sitede anlatılıyor.
Bu cümle bir erteleme değil, bir ölçüm planıdır: aynı haritanın zaman içinde karşılaştırılması, kornea yapısında bir eğilim olup olmadığını gösterir. Ben bu cümleyi en çok, Sirius topografisi "sınırda" (borderline) sonuç verdiğinde ve korneanın ön ve arka yüz eğimleri birbiriyle uyumsuz olduğunda kuruyorum.
3. Belirgin kuru göz ya da aktif göz yüzeyi hastalığı
Bir derlemeye göre kuru göz, kornea lazer cerrahisinden sonra en yaygın komplikasyon ve hasta memnuniyetsizliğinin sık nedenidir. Aynı derleme, ayrıntılı ameliyat öncesi tarama ve göz yüzeyinin iyileştirilmesinin, sonradan görülecek kuruluğun sıklığını ve şiddetini azaltmanın anahtarı olduğunu vurguluyor.[8] Zaten belirgin kuru olan gözde lazer sonrası dönem zorlaşabilir, ölçümler de yanıltıcı çıkabilir.
Benim yaklaşımım şöyle: önce göz yüzeyini tedavi eder, ölçümleri sonra tekrarlarım. Blefarit (göz kapağı kenarı iltihabı) varsa önce onun iyileşmesini beklerim. Kuruluğun derecesi muayenede değerlendirilir; "gözüm biraz kuru" demek ile belirgin kuru göz hastalığı arasındaki fark ameliyat kararını değiştirir. Gözyaşı kırılma zamanı 5 saniyenin altında ve Schirmer testi 5 milimetrenin altında çıkarsa o gözü ayrıca değerlendiririm (benim uyguladığım eşik); bu, ameliyatın otomatik olarak iptali değil, önce tedavi ve yeniden ölçüm demektir.
Kuruluk şikâyetiniz varsa muayeneye bunu açıkça söyleyin ve kullandığınız damlaları listeleyin. "Önce yüzey, sonra ölçüm" planı çoğu zaman ameliyatı geri çevirmek değil, doğru zamana almaktır.
4. Kararsız numara
"Numaram değişiyor" demek, son dönemde gözlük ya da lens numaranızın ölçümlerde farklı çıkması demektir. Lazer, ameliyat günündeki numaraya göre planlanır; numara sonradan değişmeye devam ederse sonuç hedeften uzaklaşabilir. Benim uyguladığım koşul, numaranın en az 1 yıl sabit kalmasıdır. Bu koşul SMILE Pro, LASIK ve No Touch için aynı; 18-21 yaş arasında ayrıca ek bir bekleme süresi uygulamıyorum. Eski gözlük reçeteleriniz bu yüzden değerlidir.
Genç hastada tablo daha tartışmalıdır. 18-21 yaşında, ameliyat öncesinde miyopisinin ilerlediği belgelenmiş 50 hastanın 100 gözünü inceleyen bir çalışmada, SMILE sonrası 3 yıllık izlemde göz boyu (aksiyel uzunluk) ortancası 26,05 mm'den 26,26 mm'ye çıkmış; yazarlar grup düzeyinde anlamlı ilerleme olmadığını, bireysel uzamanın ise değişken olduğunu bildiriyor.[9] Bunu "beklemeye gerek yok" diye okumuyorum: tek bir çalışma ve bireysel değişkenlik büyük. Yalnızca genç yaşta kararın kolay olmadığını gösteriyor. 18 yaşından önce ameliyat yapmıyorum; bu dönemde asıl odak miyopinin ilerlemesini yavaşlatmak olmalı.
Beklerken gözlük ya da lensle devam edilir ve ölçümler belirli aralıklarla tekrarlanır. Ameliyat sonrasında numaranın nasıl seyredebileceğini merak ediyorsanız lazer sonrası numara değişimi ve gerçekçi beklenti yazısına bakabilirsiniz.
5. Numara, yöntemin güvenle düzeltebildiği aralığın dışında
Arama sonuçlarında "−12'ye kadar", "−14'e kadar" gibi birbirini tutmayan üst sınırlar görmüş olabilirsiniz. Bu çelişkinin bir nedeni, düzeltilebilir aralığın yönteme, cihaza ve korneaya göre değişmesidir; tek ve evrensel bir sayı yok. Örnek olarak, hipermetropi için LASIK'i değerlendiren bir Amerikan Oftalmoloji Akademisi raporunda daha yüksek hipermetropi düzeltmelerinin, daha yavaş lazer atım hızının, eski lazer modellerinin ve küçük optik bölgenin daha kötü stabilite ile ilişkili olduğu bildiriliyor.[10] Yani aynı numara, farklı koşullarda farklı bir stabilite beklentisi taşıyor. Sınırınız muayenede kornea yapınızla birlikte belirlenir; numara bu aralığın dışındaysa numara yüksekse ya da kornea lazere elvermiyorsa göz içi lens seçeneği konuşulur.
6. Gebelik ve emzirme
Gebelikte göz değişiklikleri sık görülür; bir derlemede kırma değişikliklerinin yaygın olduğu belirtiliyor.[11] Ektazi üzerine yapılan bir sistematik derlemede ise gebelik sırasında ya da doğumdan sonraki bir yıl içinde yeni başlayan veya ilerleyen ektazisi olan 33 kadın bildirilmiş; bunların arasında önceden LASIK geçirmiş olanlar da vardı. Yazarlar kanıtın sınırlı ve heterojen olduğunu açıkça belirtiyor.[12] Bu veriler panik için değil, temkin için yeterli: bu dönemde numara ve kornea ölçümleri değişebildiği için işlemi ertelerim. Emzirme bittikten sonra SMILE Pro ve LASIK için 2 ay, No Touch için 3 ay beklerim (benim uyguladığım). Bu bir "asla" değil, bir bekleme planıdır.
7. Bazı göz ve genel sağlık hastalıkları
Aktif enfeksiyon ve iltihap
Gözde aktif enfeksiyon ya da iltihap varken işlem yapmam; iyileşme beklenir, ardından yeniden değerlendirilir.
Glokom, katarakt, retina bulguları
Bu başlıkta lazerin kendisinden çok, genel göz sağlığınızın değerlendirilmesi belirleyici. Damlalı muayenede retinaya ve göz yapısına tek tek bakılır; bulgu varsa önce o bulgunun yönetimi konuşulur. Bu konuda sayı vermiyorum, çünkü her bulgunun ağırlığı kişiye göre değişiyor.
Otoimmün, romatizmal ve bağ dokusu hastalıkları
İnternette bu hastalıkları mutlak yasak diye sıralayan çok sayfa var. Literatür daha ayrıntılı. Almanya'daki merkezlerden bildirilen, kontrol altındaki sistemik hastalığı olan 976 hastanın 1.936 gözünün, 1.951 kişilik kontrol grubuyla karşılaştırıldığı geriye dönük bir çalışmada tüm gruplarda LASIK'in güvenlik ve etkinliği yüksek bulunmuş; tekrar ameliyat oranı romatoid artrit grubunda anlamlı olarak daha yüksek (p = 0,03), güvenlik indeksi ise saman nezlesi grubunda kontrole göre anlamlı olarak daha düşük (p = 0,004) çıkmış. Görmeyi tehdit eden bir komplikasyon belgelenmemiş. Yazarlar, seçilmiş ve stabil hastaların sağlıklı bireylerle karşılaştırılabilir sonuç alabildiğini, daha fazla araştırma gerektiğini belirtiyor.[13] Yani kontrol altındaki sistemik hastalık bu çalışmada mutlak bir engel olarak görünmüyor, göreceli bir değerlendirme konusu; ancak özette yalnızca romatoid artrit ve saman nezlesi gruplarının sonuçları ayrıca anılıyor, diğer hastalık gruplarını (ör. bağ dokusu hastalıkları) buradan çıkarım yapmadan hekime bırakıyorum. Üstelik çalışma yalnızca stabil hastaları kapsıyor. Kontrol altında olmayan hastalık için söyleyebileceğim bir kaynağım yok; karar, hastalığınızı izleyen hekimin görüşüyle birlikte verilir.
İlaçlar
Kullandığınız tüm ilaçları muayenede bildirin; hekiminize sormadan bırakmayın. Hastalık kontrol altına alındığında yeniden değerlendirme yapılır.
8. Uygun olmayan beklenti
Lazer hangi sözü veremez?
Lazer, bugünkü numaranızı düzeltir; hayat boyu numaranızın sıfır kalacağını söyleyemez. Yakın görme yaşla birlikte doğal olarak zorlaşır (presbiyopi) ve lazer bunu önlemez; ileride yakın gözlüğüne ihtiyaç duyabilirsiniz. Işık çevresinde hale gibi gece görme değişiklikleri de ameliyat öncesinde konuşulması gereken bir başlık. Kuruluk ise bir derlemede memnuniyetsizliğin sık nedenleri arasında sayılıyor.[8] Bunları söylemekteki amacım korkutmak değil; ameliyat sonrası dönemi doğru beklentiyle karşılamanız. Numaranın ameliyattan sonra nasıl seyredebileceğini lazer sonrası numara değişimi ve gerçekçi beklenti yazısında anlattım.
Hekimin ameliyatı önermediği an
Beklentiniz ile ölçümleriniz örtüşmüyorsa ameliyat önermemek de bir bakım biçimidir. Bunu satış amacıyla değil, dürüstlük gereği yazıyorum: bazen en doğru adım, gözlüğünüzü ya da lensinizi rahat kullanmanızı sağlamaktır.
"Uygun değilsiniz" denirse muayeneye götüreceğiniz 6 soru
Bu listeyi kaydedebilir ya da paylaşabilirsiniz.
- Hangi ölçüm sınırı bu kararı belirledi: topografi mi, kalınlık mı, numara mı, gözyaşı mı?
- Bu bir "asla" mı, yoksa "şimdilik" mi?
- Başka bir yöntemle (PRK, göz içi lens) durum değişir mi?
- Beklersem neyi tekrar ölçeceğiz, ne zaman?
- Haritalarımın ve ölçümlerimin kopyasını alabilir miyim?
- İkinci görüş almak isterim; yanımda hangi ölçümleri götürmeliyim?
İkinci görüş almak hekime güvensizlik değil, kararın sağlamlığını sınamaktır. Ölçüm çıktılarınızı ve eski reçetelerinizi yanınızda götürmeniz, ikinci hekimin aynı sorulara aynı veriyle bakmasını sağlar.
Kendi durumunuzu nasıl öğrenirsiniz?
Yukarıdaki başlıkların her biri sizin gözünüzde farklı bir ağırlıkla birleşir. Önce sitedeki ücretsiz değerlendirmeyle fikir edinebilir, ardından yüz yüze muayeneye gelebilirsiniz. Ön değerlendirme muayenenin yerini tutmaz; yalnızca hangi soruyu soracağınızı netleştirir.
Kornea kalınlığınız ve numaranızla ön değerlendirme yapmak ister misiniz?
Numaranız ve kornea kalınlığınızla ücretsiz ön değerlendirme yapın →Bu konuları sade bir dille toplayan ücretsiz rehberi indirin.
Sık sorulan sorular
Kalan kornea dokusunun yetersiz kalacağı durumlarda, topografide keratokonus şüphesi ya da tanısı varsa, belirgin kuru göz ya da aktif göz yüzeyi hastalığında, numara hâlâ değişiyorsa, gebelik ve emzirmede ve bazı göz ve genel sağlık hastalıklarında lazer ertelenir ya da başka yönteme çevrilir. Çoğunda PRK, göz içi lens, bekleme veya önce tedavi gibi bir yol vardır. Karar muayenede ölçümlerle verilir.
Kalınlık tek başına karar vermez; topografi, ameliyattan sonra kalacak doku ve değişen doku oranı birlikte okunur. Sınırdaki korneada yüzeyden yapılan PRK gündeme gelebilir; ortalama kalınlığı 500 mikronun altında olan hastalarda PRK'yi inceleyen bir meta-analizde 946 gözde ektazi bildirilmemiş, ancak yazarlar izlem süresini yetersiz bulmuş. Numara yüksekse göz içi lens de seçenektir.[4]
Şüphe varsa önce şüphe netleştirilir; harita zaman içinde tekrarlanır ve gerekirse ek ölçümler yapılır. Keratokonus tanısı konduysa amaç lazerle numara almak değil, hastalığı durdurmak ve gerekirse korneayı şekillendirmektir. Normal görünen haritada bile risk sıfır değildir, bu yüzden ölçümlerin bütününe bakılır. Son kararı hekiminiz muayenede verir.
Kuruluğun derecesine bağlı. Belirgin kuru gözde önce göz yüzeyini tedavi eder, ölçümleri sonra tekrarlarım. Bir derlemeye göre kuru göz lazer sonrası en yaygın komplikasyon ve memnuniyetsizliğin sık nedenidir; bu sırayı o yüzden önemsiyorum. Ameliyat kararı, yüzey düzeldikten sonraki ölçümlerle verilir.[8]
Lazer ameliyat günündeki numaraya göre planlandığı için numara değişmeye devam ederken ameliyat edilirse sonuç hedeften uzaklaşabilir. Benim uyguladığım koşul, numaranın en az 1 yıl sabit kalmasıdır. Beklerken gözlük ya da lensle devam edilir; eski reçeteleriniz karşılaştırma için değerlidir. 18 yaşından önce ameliyat yapmıyorum.
Yapmıyorum, ertelerim. Bir derlemede gebelikte kırma değişikliklerinin yaygın olduğu belirtiliyor; bu dönemde numara ve kornea ölçümleri değişebilir. Emzirme bittikten sonra SMILE Pro ve LASIK için 2 ay, No Touch için 3 ay beklerim (benim uyguladığım). Bu bir ret değil, bir bekleme planıdır; sonrasında ölçümler tekrarlanır ve karar yeniden verilir.[11]
Eşikler hekime, yönteme ve kullanılan ölçüme göre değişebilir; bu birinin hatalı olduğu anlamına gelmez. Dört deneyimli cerrahın katıldığı bir çalışmada, Scheimpflug kornea görüntülemesine epitel haritası eklendiğinde uygunluk kararı 412 değerlendirmenin 77'sinde (%19) değişmiş, değişimler ağırlıklı olarak "uygun" yönünde olmuş; sınırdaki olgularda uzmanlar arası uyum düşük kalmış. Bu yüzden "hangi ölçüm karar verdi?" diye sormak ve ikinci görüş almak meşrudur.[14]
Kaynakça
- Jin SX, Dackowski E, Chuck RS. "Risk factors for postlaser refractive surgery corneal ectasia." Current Opinion in Ophthalmology, 2020. PMID 32398416
- Randleman JB, Trattler WB, Stulting RD. "Validation of the Ectasia Risk Score System for preoperative laser in situ keratomileusis screening." American Journal of Ophthalmology, 2008. PMID 18328998
- Santhiago MR ve ark. "Association between the percent tissue altered and post-laser in situ keratomileusis ectasia in eyes with normal preoperative topography." American Journal of Ophthalmology, 2014. PMID 24727263
- Semnani F ve ark. "Photorefractive keratectomy in patients with thin corneas: systematic review and meta-analysis of clinical outcomes and complications." Journal of Cataract & Refractive Surgery, 2026. PMID 40947529
- Moshirfar M ve ark. "Ectasia After Corneal Refractive Surgery: A Systematic Review." Ophthalmology and Therapy, 2021. PMID 34417707
- Brar S, Roopashree CR, Ganesh S. "Incidence of Ectasia After SMILE From a High-Volume Refractive Surgery Center in India." Journal of Refractive Surgery, 2021. PMID 34914554
- Zhao L ve ark. "Comprehensive management of post-LASIK ectasia: From prevention to treatment." Acta Ophthalmologica, 2023. PMID 36774646
- Nair S, Kaur M, Sharma N, Titiyal JS. "Refractive surgery and dry eye - An update." Indian Journal of Ophthalmology, 2023. PMID 37026241
- Mastropasqua L ve ark. "Prospective evaluation of axial length and refractive stability after small-incision lenticule extraction in young adults with progressive myopia." Scientific Reports, 2026. PMID 42443309
- Santhiago MR ve ark. "LASIK for Hyperopia: A Report by the American Academy of Ophthalmology." Ophthalmology, 2026. PMID 41569212
- Khong EWC, Chan HHL, Watson SL, Lim LL. "Pregnancy and the eye." Current Opinion in Ophthalmology, 2021. PMID 34605446
- Jani D, McKelvie J, Misra SL. "Progressive corneal ectatic disease in pregnancy." Clinical and Experimental Optometry, 2021. PMID 34384340
- Saad A ve ark. "Surgical outcomes of laser in situ keratomileusis (LASIK) in patients with stable systemic disease." International Ophthalmology, 2024. PMID 38418603
- Mohr N ve ark. "Interexpert agreement on epithelial thickness mapping for refractive surgery screening: variability highlights need for standardization." Journal of Cataract & Refractive Surgery, 2026. PMID 41742376
Doğru karar, gözünüzün ölçümlerine göre netleşir.
Lazerin sizin için bir seçenek olup olmadığını, değilse sıradaki yolun ne olduğunu birlikte netleştirelim.